Mootummoota

Biyyoota Addunyaa Keessatti Mootummoota Keeyyata Wal Qabu

Globalhenel sagantaalee invastimantii fayyadamuudhaan jiraachii fi lammummaa ilaalchisee mootummootaaf gorsaa olaanaa ta'a. Invastimantii kallattii alaa biliyoona 21 ol argateen, biyyoota addunyaa keessatti sagantaalee milkaa'inaa fi beekamtii guddaa qaban tokko tokko qopheessuu, jalqabbuu fi babal'isuuf deeggarsa gooneerra.

Ogeessi Qophiiwwan Qophiiwwan Godhamuu

Gorsi keenya sadarkaawwan sagantaa uumamuufi hojii irra oolu hunda kan dabalatuudha. Qajeelfama seeraa fi karoora siyaasaa hanga bulchiinsa guyyaa guyyaattii fi qabiyyee hordoffii, sagantaawwan iftoominaan, dorgommiifi itti fufan akka ta'an ni mirkaneessina.

Mootummoonni tarsiimoo hojii irra ooluun galmawwan biyyaalessaa wajjin wal qabatan akka argatan ni taasisna, kan xiyyeeffate invastimantii hawwatu, dinagdee garagaraa taasisuurratti ykn beekamtii addunyaa fooyyessuurratti haa taʼu.

Tajaajilawwan Ijoo Keenya

  • Sagantaa jireenyaa fi lammummaa ilaalchisee marii tarsiimoo
  • Sagantaa guutuu qopheessuu, qopheessuu fi hojii deggeruu
  • Karoorawwan daldalaafi babal'ina qabeenyaa addunyaa irratti xiyyeeffatan qopheessuu
  • Sagantaaleen jiran gara daldalaa haaraafi dorgommii qabuutti babal'isuu
  • Seerawwan ajaja eegumsaafi bulchiinsa seeraa cimsuuf kennamu

Bu'aa Fudhatamaa Argachuu

Hojiin keenya mootummootaaf gargaarsa godheera:

  • Guddina dinagdee deggeruuf diinagdee alaa kallattii guddaa argamsiisuu
  • Sagantaaleen godaantota diinagdee cimaa fi addunyaa maratti beekaman ijaaruu
  • Mul'ata addunyaa fi amantaa abbootii qabeenyaa dabaluu
  • Qajeelfama itti fufiinsa qabu hundeessuun mootummaafi hirmaattotaaf faayidaa argamsiisa

Maaliif Globalhenel wajjin Wal Qunnamu

Bu'aa mirkaneeffame argamsiisuuf, beekumsa gama addunyaa wal hin qabneefi beekumsa gama sanaatiin walqabatee, ogeeyyiin keenya sagantaa hunda amanamummaadhaan kan qophaa'eefi seerawwan ol aanaa wajjin kan hojjetu ta'uu isaa mirkaneessuudhaan, mootummootaafis ta'e abbootii qabeenyaaaf faayidaa yeroo dheeraa argamsiisa.

Sagantaa Qophii fi Misoomaaf Gorsa Kennuu

Raawwii hojii irra ooluun danda'amu irraa kaasee hanga seeraan alaatti, sagantaaleen kun amanamaa, dorgommii fi dursa biyyaa wajjin wal qabatan akka ta'an ni mirkaneessina. Ogeessonni keenya, qophiin hundi itti fufiinsaan itti fufiinsa muddamaafi barbaachisaa ta'eefi addunyaa irratti akka hojjetu ni mirkaneessina.

Tajaajila Qorannoo Sirrii

Mootummootaaf adeemsa gama kanaan eegumsa olaanaa sadarkaa afur qabu ni kenna. Kun immoo eeyyama mirkaneessuu, madda gamaaggama qabeenyaa, akkasumas seeraan ala baasii nageenyaa addunyaa irratti qorannoo ni kenna. Firmoota gamaaggamaa eegumsa alaatiin hirmaachuudhaan, abbootii taayitaa amantaa qofa akka fudhataman ni mirkaneessina, akkasumas amanamummaa sagantaa fi maqaa biyya keessummeessituun ni eegama.

Sagantaa Xumuramaaf Qophaaʼaa

Seera hojii, waajjira hojii, barreeffama seeraa fi qajeelfama hojii dabalatee, sirna sagantaa guutuu ijaaruuf ni gargaaramna.

Hojiiwwan Sagantaa Bu'a qabeeyyii Ta'an

Sirna qindaa'iinsa giddu galeessaa keenyaa fayyadamnee, seeraa fi seerawwan idil-addunyaa cimsinee hordofuun hojiiwwan hojii irra oolchina.

Sagantaa Istiraatiijii

Sagantaaleen keenya diinagdee qabeenya guddaa qabu irratti kan xiyyeeffatan, mul'ata biyya keessummeessituu fooyyessuudhaan sagantaalee kanarratti hirmaatan akka hawwatan taasisu.

Sagantaa Guddinaaf Gorsa Dinagdee

Mootummootaaf galma misoomaa biyyaalessaa galmaan gahuuf diinagdee biyya alaatti kallattiin dabarsaa qooduu ni gargaaramna. Kun karoora guddina cimee, bu'uuraalee diinagdee dhiibbaa geessisuu fi tarsiimoo guddina muddamaa eeggatu dabalatee. Qajeelfamni keenya sagantaalee dinagdeefi hawaasaaf gatii madaalamaa argamsiisu ni mirkaneessa.

Aangoo Mootummaarraa

Globalhenel sagantaalee invastimantii fayyadamuudhaan jiraachii fi lammummaa qopheessuu, to'achuu fi babal'isuuf mootummoota addunyaa irraa ajajameera. Muuxannoo waggaa 25 olii fi diinagdee alaa kallattii irratti doolaara biiliyoona 21 ol argannutti, furmaata dinagdee cimsuudhaan biyyoonni keessummeessan addunyaa irratti mul'achuu isaanii guddisuu keenya itti fufna.

Aangoo Mootummaarraa Fudhataman

  • Maaldiwii: Sagantaa Viisa Maldiiv Paarlaamaa, Waajjira Sagantaa isaa hundeessuu dabalatee, qopheessuu, misoomaa fi iddoo addunyaarratti argamu.
  • Abu Daabi, Emiraatoota Arabaa Yunaayitid: Karoorawwan namoota qabeenya guddaa qaban hawwiisuufi itti fufuu irratti gorsa kennuufi qabeenyaafi dandeettii guddina qabeenyaa ilaalchisee yaadawwan gatii gaarii qopheessuu.
  • Naawuru: Raawwachuu fi babal'isuu Sagantaa lammummaa Nauruu dinagdee fi haala qilleensaa danda'uuf, akkasumas bulchiinsa hojii.
  • Albaniyaa: Invertattoota addunyaa hawwatuuf siyaasawwan jireenyaa gibiraa haaraa qopheessuu ilaalchisee gorsaa.
  • Foormii Miidhaa Qilleensaa: Siyaasa godaantota diinagdee haala qilleensaa wajjin wal qabate ilaalchisee biyyoota 68 walitti dhufeenya qabuuf gorsaa ta'uu.
  • Saandu Kaitsii fi Nevis: Jijjiirama, hojiirra oolmaa fi babal'ina biyyaalessaa sagantaa diinagdee addunyaa keessatti milkaa'ina guddaa argate keessaa tokko.
  • Maalta: Sagantaa Invastimantii Tokkoffaa Maalitti kennamaa jiru keessaa, sagantaa lammummaa isaatiin milkaa'ina guddaa argate ta'ee kan beekamu, akkasumas sagantaalee jiraattotaaf kennamu ilaalchisee gorsa kennuudha.
  • Taayilaand: Sagantaa Jiraata Olaanaa Taayilaand, dizaayinii, hojiirra oolchuu fi hojiin poortal mootummaa isaa intarneetii dabalatee.
  • Gireenaa: Sagantaa invastimantii karaa lammummaa Gireenaadaa dorgommii cimsuu ilaalchisee gorsaa.
  • Biyya Kaaba: Sagantaa lammummaa Oromiyaa irratti daldalaa kanarratti hojii irra ooluun bara 2019tti.
  • Mooldaviyaa: Sagantaa lammummaa Mooldawaa karaa invastimantii qopheessuu, hundeessuu fi babal'isuuf ajaja qofaan.
  • Saandu Luusiya: Sagantaa lammummaa daldalaafi qunnamtii waliigalaa biyyattii keessatti hojii irra ooluun kan danda'amu ta'uu isaa mirkaneessuu.
  • Kaazaakstan: Qajeelfama seeraa fi gibiraa sagantaa invastimantii keessatti jiraachuuf carraa argate ilaalchisee gorsaa.
  • Siwiizarlaand: Sagantaa jireenyaa Siwiizarii, sirna gibiraa yeroo hundaa biyyaa keessatti hojiirra ooluun walqabatee qophaa'e.
  • Kaanaadaa: Sagantaa Invastimantii Imigraataa Federaalaa, yaada mootummaan yeroo booda fudhate dabalatee, ilaaluu fi haaromsuun.
  • Mootummaan Biruuntaa: Sirna Sirna Biyyaalessaa (TIR) fi dhaabbata daangaa UK waliin mari'achuun, haala haqaaf ta'een haala sadarkaa 1ffaa (Investor) keessatti.
  • Laatii: Sagantaa godaantota diinagdee Laatii bara 2010tti qopheessuu fi jalqabuu, sagantaa jiraachuudhaaf biyyoota Awurooppaa keessatti sadarkaa guddina qabu keessaa tokko ta'ee kan beekamu ta'uu isaa.
  • Awustiraaliya: Siyaasa imigraasii deggeruuf ulaagaalee viisaatti galuu wal bira qabanii ilaalchisee gorsaa.

Hiriyaa Amanamaa Mootummootaaf Ta'u

Hojiiwwan keenya hojiiwwan, ajaja, babal'isuu fi itti fufiinsa muddamaa dabalatee, bu'aa dinagdeefi amanamaa biyyoota keessummeessan olaantummaadhaan guddisuuf, sagantaawwan keenya kanarratti kan hundaa'e ta'uu isaa mirkaneessina.